Papieska Unia Misyjna

Papieska Unia Misyjna

Misje a kultury
Jan Paweł II, omawiając proces wcielania Ewangelii w kultury narodów w encyklice Redemptoris missio, rozpoczyna od oczywistego, a jednocześnie bardzo znaczącego stwierdzenia, iż „prowadząc działalność misyjną wśród narodów, Kościół spotyka różne kultury i zostaje wciągnięty w proces inkulturacji” (RMis 52).

 

Misje bowiem polegają na „wcielaniu Chrystusa” w danym miejscu i czasie. Chrystus powinien nieustannie rodzić się w sercach konkretnych ludzi. Te powtórne narodziny są zawsze związane z głoszeniem Ewangelii i zakładaniem Kościoła, a zatem z misjami w ścisłym sensie. Ci, którzy po raz pierwszy usłyszeli Ewangelię, przyjęli ją i łączą się we wspólnotę, czyli Kościół, integrują to przesłanie ze złożonym kontekstem własnego życia, łącząc to wszystko w jedną, ukierunkowaną ku Bogu rzeczywistość nazywaną „chrześcijańskim życiem”. Przez to życie należy rozumieć takie zachowanie i myślenie, jakie by obrał Chrystus w tej właśnie rzeczywistości i kontekście kulturowym.


Pojęcie „kultury” przeniknęło do dokumentów Kościoła. Dzięki temu rozwinęła się świadomość teologicznego znaczenia kultury. Bóg bowiem objawił siebie przez wydarzenia historyczne, które z jednej strony są zawsze zakorzenione w jednej kulturze, z drugiej zaś noszą transcendentne znaczenia. Proces ten można prześledzić w Piśmie Świętym, które zawiera te znaczenia wyrażone w konkretnym języku i kulturze. Jest to depozyt wiary, który nie może być powiększony, aczkolwiek jego interpretacja nie może też wyczerpać się i osiągnąć doskonałości w jednej kulturze. Zgodnie z wiarą Kościoła, Duch Święty udziela mu swego natchnienia, prowadząc przez wieki do interpretacji i reinterpretacji depozytu wiary, co jest wymogiem tak zmieniającej się konkretnej kultury, jak i różnorodności kultur, do których przenika Dobra Nowina. Depozyt wiary nie może niejako pozostać „zawieszony” w Tradycji, gdyż jest rzeczywistością żywą. Zachowuje on swoją obiektywną jedność i tożsamość, ale dopuszcza możliwość różnorodnego wyrażania się w różnych kulturach oraz rozpoznawania pewnej hierarchii prawd, uzależnionego od świadomości wiary w danym momencie historycznym. W tym procesie kultura traktowana jest jako ważny element przekazu prawd wiary. Proces ten jest możliwy dzięki temu, że działanie Ducha Świętego nie ogranicza się do jednej kultury czy też jednego obszaru kulturowego, lecz jest uniwersalne, podobnie jak uniwersalna jest natura ludzka, pomimo partykularnych jej przejawów.

Wszyscy jesteśmy stworzeni na obraz i podobieństwo Boże, niezależnie od naszych kulturowych zróżnicowań i uwarunkowań. Zgodnie z nauczaniem soborowym w każdej kulturze możemy też odnaleźć „zarodki Słowa” (semina Verbi). I chociaż w takim ujęciu wiara pozostaje nadprzyrodzonym darem w przeciwieństwie do kultury, to jednak kultura nie pozostaje obojętna ani wobec niej, ani wobec Bożego planu zbawienia. W konkretnej kulturze odbywa się przedziwne i tajemnicze spotkanie człowieka z Bogiem. Wiara i kultura pozostają zatem w nieustannym dialogu. Wyraża to Wcielenie Bożego Słowa. Słowo, które stało się Ciałem właśnie w konkretnej kulturze, wyraża swego rodzaju kenozis, wyniszczenie, obumarcie Chrystusa. Jednocześnie też prowadzi do swoistego obumarcia kultury, jednak nie poprzez jej zniszczenie, ale przemienienie, otwarcie na transcendencję, przede wszystkim zaś na Jezusa Chrystusa, który jest sensem misji Kościoła.

Tak przemieniona kultura może pokazać, w jaki sposób Jezus Chrystus może być Afrykańczykiem, Azjatą, Amerykaninem czy też Europejczykiem. Ta konkretna kultura, w którą na nowo wciela się Chrystus, staje się także nośnikiem Jego łaski. W ten sposób dokonuje się ewangelizacja kultury. Wiara „staje się” kulturą i przez to nabiera charakteru eklezjalnego. Powstaje nowa wspólnota tak eklezjalna, jak i kulturowa, która żyje wiarą i wyraża ją na nowo w nowej kulturze. Tak zrodzony Kościół lokalny pozostaje wspólnotą interpretującą wiarę oraz źródłem prawdy o samym Kościele.

W teologii misji zauważalne jest położenie nacisku na tworzenie Kościoła prawdziwie rodzimego i dojrzałego. Ojcowie soboru stwierdzają już w pierwszej części Dekretu o działalności misyjnej Kościoła, iż „z posiewu słowa Bożego mają rozwijać się rodzime Kościoły partykularne, zakładane w dostatecznej i dojrzałe” (DM 6).

 

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Rozprawy i artykuły
Jarosław Różański OMI, Założenia inkulturacji
Jan J. Stefanów SVD, Chrześcijaństwo i kultury – inkulturacja w świetle Nowego Testamentu
Leon Nieścior OMI, Ojcowie Kościoła wobec starożytnych kultur
Tomasz Szyszka SVD, Zamierzenia inkulturacyjne Kościoła w Ameryce Łacińskiej
Marek Walkusz CSSp, „Czarnymi dla Czarnych”. Ewangelizacja kultury według Franciszka Libermanna

Dokumentacje
Ks. Franciszek Jabłoński, Konteksty misji ad gentes i nowej ewangelizacji w świetle Roku Wiary
Ks. Castor José Alvarez Devesa, Kościół Katolicki na Kubie
Ks. Franciszek Jabłoński, Klerycka działalność na rzecz misji w świetle Roku Wiary

Sympozja
Ks. Stanisław Skobel, Inkulturacja wczoraj i dziś
Wojciech Kluj OMI, Migracja, dyslokacja ludzi i Dobra Nowina: marginesy jako centrum misji chrześcijańskiej
Wojciech Kluj OMI, Misjologia i nowa ewangelizacja we współczesnej Europie

Kroniki
Wydarzenia: VII - XII 2012 r.

Dołączone pliki:

Informacja

Formacja

Zjednoczenie

Dołącz do PUM